AUTOR: Andrea Nepšinská

Gdzie: Pohorelská Maša, Nová Maša, Vaľkovňa, Zlatno, Jelšava
Powiat: Brezno, Revúca
Czas trwania: cały dzień

Prezent urodzinowy

Wszystko zaczęło się od poszukiwania prezentu urodzinowego dla mojej mamy. Nie szukałam przedmiotu, ale przeżycia. Na stronie zahoramizadolami.sk w sekcji „Zarezerwuj przeżycie” jest ich mnóstwo. Ponieważ pochodzimy z regionu Horehronie, moją uwagę przykuła właśnie jedna z nich, zatytułowana: „Nieznaną żelazną trasą Coburgów”. Jest to całodniowa wycieczka po miejscach w regionach Horehronie i Gemer, gdzie ślady pozostawili Coburgowie – znaczący ród książęcy i królewski, który pozytywnie wpłynął na lokalny przemysł i handel. Ucieszyłam się tym bardziej, gdy dowiedziałam się, że wiele z tych miejsc wiąże się z dzieciństwem mojej mamy. Pozostało już tylko kupić bilety i czekać na dzień D.

Zabytki związane z rodem Coburgów w regionie Horehronie

Po wejściu do minibusa w Breznie ruszyliśmy w kierunku pierwszego celu: rezydencji Coburgów w Pohorelskiej Maši. Pierwotnie służyła ona jako siedziba zarządu majątku i była centrum coburgowskiego kompleksu hutniczego. Zwiedziliśmy poszczególne pomieszczenia i ucieszyła nas wiadomość, że planowana jest renowacja budynku. Renowacji ma doczekać się również przylegający do niej Historyczny Park Coburgów, który jest jedynym tego rodzaju obiektem w regionie Horehronie. W planach jest posadzenie różnych gatunków drzew oraz budowa mostu. Po krótkim spacerze znaleźliśmy się przy torach kolejowych, gdzie znajdowała się przystanek osobowy rodziny Coburgów. Doszliśmy aż do pomnika Ferdinanda Coburga przy głównej drodze, skąd zabrał nas mikrobus.

Kolejnym przystankiem była pobliska Nowa Maša z ruinami huty Ferdynanda. Na szkicu wyjaśniono nam, jak funkcjonował cały kompleks. W środku znajdował się wielki piec do wytopu żelaza. W sąsiednim budynku znajdowała się barakowa osada, w której mieszkali hutnicy. Była ona przykryta folią, ponieważ w tym roku strawił ją pożar. Mamę jednak zainteresował budynek dawnego magazynu węgla i drewna. To właśnie tam przyjeżdżała na wakacje do swojej babci. Obecnie znajduje się tam kilka mieszkań, z których wiele zostało nowocześnie wyremontowanych. Obejrzeliśmy jeszcze dawny dom zarządcy i udaliśmy się do walcowni.

Wysiedliśmy przed kościołem ewangelickim – jedynym w górnej części regionu Horehronie. Jego budowę sfinansowała rodzina Coburgów, której zależało na duchowym dobrobycie swoich pracowników. Z ławek mogliśmy podziwiać ołtarz, ambonę oraz wspaniały żyrandol.

Ostatnim odwiedzonym miejscem w regionie Horehronie było Zlatno. Ferdinandowi Coburgowi tak bardzo tu się spodobało, że wyraził życzenie, by dziesięć z jego kości spoczęło właśnie tutaj – w sercu pięknej słowackiej przyrody. Nasze kroki zaprowadziły nas do Horného hámru, zwanego również „różowym” ze względu na kolor fasady. W przeszłości przetwarzano tu półprodukty pochodzące z huty Ferdynanda.

Zabytki związane z rodem Coburgów w regionie Gemer

Teraz czekała nas dłuższa podróż przez Muráň i Revúcę aż do Jelšavy. Po drodze minęliśmy skrzyżowanie prowadzące na Prednú horę, gdzie znajduje się pałac Koháry-Coburg, pełniący obecnie funkcję ośrodka leczenia uzależnień, oraz pałacyk myśliwski z ekspozycją poświęconą Ferdynandowi Coburgowi.

W restauracji w Jelšave czekał już na nas smaczny obiad, który był wliczony w cenę wycieczki. Tak wzmocnieni udaliśmy się do lokalnego zamku Coburgów. Jest to trzypiętrowa budowla w stylu francuskiego klasycyzmu z XVIII wieku, która jest stopniowo odnawiana dzięki licznym dotacjom. Przechodziliśmy przez poszczególne pomieszczenia – w niektórych brakowało podłóg, w innych znajdowały się interaktywne eksponaty, wystawa obrazów, meble z epoki lub makieta rodziny Coburgów, z którą mogliśmy się sfotografować. Najbardziej zainteresowały nas przeszklone pokoje przeznaczone na zakwaterowanie bezpośrednio w zamku, z których z pewnością skorzystamy w przyszłości.

Wrażenie, które pamiętamy do dziś

Po powrocie do Brezna oceniliśmy ten dzień na piątkę. Zdecydowanie poleciłabym tę wycieczkę każdemu, kto chce spojrzeć w przeszłość w inny sposób niż poprzez lekturę książek. Miłe przewodniczki, ciekawe miejsca, znakomicie skomponowany program, pouczające informacje, smaczny obiad i wygodny transport – wszystko to sprawiło, że ten dzień był niezapomniany i do dziś go wspominamy, mimo że uczestniczyliśmy w nim jeszcze w 2023 roku.

Nie ma powodu do rozpaczy

Atrakcja ta organizowana jest co roku w miesiącach letnich i z pewnością doświadczycie czegoś nowego. Na przykład w regionie Horehronie pojawiły się trzy wyjątkowe tablice informacyjne dla turystów w Vaľkovni, Zlatnej i Nowej Maši. Do programu wycieczki włączono również wspomniany pałacyk myśliwski w Prednej Hore. Jednocześnie będą Państwo mogli zobaczyć, jak przebiega rewitalizacja zabytkowego parku Coburgów w Pohorelskiej Maši oraz rekonstrukcja pałacu Coburgów w Jelšave.

Nie wahajcie się więc zarezerwować miejsca. To doświadczenie naprawdę warto przeżyć 🙂