Dwór Žiar nad Hronom

Pierwotnie byłem mniejszą średniowieczną rezydencją w Świętym Krzyżu. 

 W XVII wieku arcybiskupi ostrzyhomscy uczynili mnie swoją letnią rezydencją. Jeden z nich, Juraj Lipaj, podczas ucisku tureckiego zbudował wokół mnie silne fortyfikacje z bastionami. 

Później stałem się siedzibą biskupów bańskobystrzyckich, z których najważniejszym był Štefan Moyses. To były sławne czasy, dziś już tylko wspominam o nich w ciszy.

Czego możesz o mnie nie wiedzieć…

Wiadomo, że dwór był przez długi czas siedzibą biskupów bańskobystrzyckich. Pierwszym z nich był biskup diecezji bańskobystrzyckiej, hrabia Franciszek Berchtold z Ungerschütz, który przeniósł tu swoją rezydencję. Dworek został przebudowany i zmodyfikowany, aby lepiej spełniać współczesne wymagania reprezentacyjnej rezydencji biskupiej. Nakazano zbudować dziedziniec arkadowy i posadzić platan, który rośnie i kwitnie tu do dziś. Wyposażono dwór w cenne meble. 

 Przechowywano tu archiwum dworskie, a także bogatą bibliotekę liczącą 1100 tomów rzadkich książek i dokumentów związanych z historią pałacu. Na dworze w Świętym Krzyżu zmarł pierwszy biskup bańskobystrzycki, Franciszek Berchtold, który wniósł tak znaczący wkład w historię miasta i wyniósł je, za swoich czasów i w latach następnych, na piedestał jako jedno z najważniejszych miast ówczesnego Królestwa Węgier. 

 Najważniejszym biskupem, który mieszkał i pracował na terenie dworu, był pierwszy przewodniczący Maticy Słowackiej, dr Štefan Moyses. Dzięki pracy i działalności Moysesa, dwór na pewien czas stał się ważnym ośrodkiem słowackiego ruchu narodowowyzwoleńczego. 

 W 2018 roku miasto Žiar nad Hronom zakupiło renesansowo-barokowy dwór. Obecnie dobiega końca renowacja obiektu, której celem jest uczynienie z dworu dostojnego centrum miasta, a jednocześnie udostępnienie go zwiedzającym. 

 W dworku znajdzie się m.in. Sala Biskupia, która pierwotnie służyła do spotkań towarzyskich i przyjmowania wizyt biskupów, czy Izba Pamięci Štefana Moysesa z wystawą jego rzeczy osobistych. 

Dwór powinien stać się również przestrzenią kulturalną dla artystów i społeczności. Obiekt powinien również pełnić funkcję centrum informacyjnego i jednego z tętniących życiem punktów kontaktowych na Pohronskim Szlaku Zamkowym. 

Jak się tam dostać?