Pierwotnie byłem mniejszą średniowieczną rezydencją w Świętym Krzyżu.
W XVII wieku arcybiskupi ostrzyhomscy uczynili mnie swoją letnią rezydencją. Jeden z nich, Juraj Lipaj, podczas ucisku tureckiego zbudował wokół mnie silne fortyfikacje z bastionami.
Później stałem się siedzibą biskupów bańskobystrzyckich, z których najważniejszym był Štefan Moyses. To były sławne czasy, dziś już tylko wspominam o nich w ciszy.
Czego możesz o mnie nie wiedzieć…
Wiadomo, że dwór był przez długi czas siedzibą biskupów bańskobystrzyckich. Pierwszym z nich był biskup diecezji bańskobystrzyckiej, hrabia Franciszek Berchtold z Ungerschütz, który przeniósł tu swoją rezydencję. Dworek został przebudowany i zmodyfikowany, aby lepiej spełniać współczesne wymagania reprezentacyjnej rezydencji biskupiej. Nakazano zbudować dziedziniec arkadowy i posadzić platan, który rośnie i kwitnie tu do dziś. Wyposażono dwór w cenne meble.
Przechowywano tu archiwum dworskie, a także bogatą bibliotekę liczącą 1100 tomów rzadkich książek i dokumentów związanych z historią pałacu. Na dworze w Świętym Krzyżu zmarł pierwszy biskup bańskobystrzycki, Franciszek Berchtold, który wniósł tak znaczący wkład w historię miasta i wyniósł je, za swoich czasów i w latach następnych, na piedestał jako jedno z najważniejszych miast ówczesnego Królestwa Węgier.
Najważniejszym biskupem, który mieszkał i pracował na terenie dworu, był pierwszy przewodniczący Maticy Słowackiej, dr Štefan Moyses. Dzięki pracy i działalności Moysesa, dwór na pewien czas stał się ważnym ośrodkiem słowackiego ruchu narodowowyzwoleńczego.
W 2018 roku miasto Žiar nad Hronom zakupiło renesansowo-barokowy dwór. Obecnie dobiega końca renowacja obiektu, której celem jest uczynienie z dworu dostojnego centrum miasta, a jednocześnie udostępnienie go zwiedzającym.
W dworku znajdzie się m.in. Sala Biskupia, która pierwotnie służyła do spotkań towarzyskich i przyjmowania wizyt biskupów, czy Izba Pamięci Štefana Moysesa z wystawą jego rzeczy osobistych.
Dwór powinien stać się również przestrzenią kulturalną dla artystów i społeczności. Obiekt powinien również pełnić funkcję centrum informacyjnego i jednego z tętniących życiem punktów kontaktowych na Pohronskim Szlaku Zamkowym.
Jak się tam dostać?
ADRES
Kaštieľ Žiar nad Hronom
Slovenského národného povstania 16
965 01 Žiar nad Hronom
Premeňte objavovanie hradov na zážitok
Chcete sa o niektorých hradoch dozvedieť viac ako je bežné? Ponúkame vám jedinečnú príležitosť zúčastniť sa prehliadok, ktorými vás budú sprevádzať skutoční odborníci alebo rovno hradní páni.
