Klasztor Hronský Beňadik

Znacie „Perłę Pohronia„? Poznajcie mnie. Nazywam się Klasztor Hronský Beňadik.

Od bardzo wielu lat znajduję się na skalistym cyplu nad wąską doliną Hronu. Moja ojczyzna jest właśnie tam, gdzie znajduje się tak zwana Brama Słowacka. W przeszłości była to droga wjazdowa prowadząca prosto do bogatych miast górniczych.

Moimi pierwszymi mieszkańcami byli benedyktyni. Nadal dokładnie pamiętam, jak po raz pierwszy napisano o mnie w roku 1075. Król Gejza I. wspomina opactwo, które osiedliło się za moimi murami. Nie zawsze było mi do śmiechu. Moi benedyktyńscy mieszkańcy odeszli, gdy tylko usłyszeli o nadejściu Turków na nasze ziemie. Pod swoje opiekuńcze skrzydła wzięli mnie możni panowie z kapituły ostrzyhomskiej.

Zmienili mnie nie do poznania i wkroczyłem w epokę renesansu. Do dziś ukrywam relikwię Krwi Chrystusa, którą podarował naszemu kościołowi król węgierski Maciej Korwin. Mówi się, że otrzymał ją za swoje bohaterstwo w walce z Turkami od papieża Pawła II.

W moich ciemnych podziemnych korytarzach znaleźli miejsce ostatniego spoczynku członkowie słynnego rodu Kohárych. Dzielny Stefan I. Koháry poległ w bitwie przeciw Turkom aż pod Levicami.

Czego być może o mnie nie wiecie

Klasztor w Hronskim Beňadiku w pierwszej połowie XX wieku stał się siedzibą zakonu salezjanów, którzy mieli w miejscowości wielkie zasługi dla rozwoju kultury i życia społecznego. Później swoją działalność ukierunkowali zwłaszcza na duchowe wychowanie młodzieży, co najwyraźniej nie odpowiadało ówczesnemu reżimowi komunistycznemu.

W latach 1950 – 1951 za murami klasztoru rozgrywały się wydarzenia, które dziś najnowsza historia Słowacji zna jako Akcję K, ukierunkowaną na likwidację męskich zakonów na Słowacji. W nocy z 13 na 14 kwietnia 1950 roku z klasztoru uprowadzono salezjanów, którzy tu działali. Klasztor stał się tymczasem klasztorem centralizacyjnym, gdzie tymczasowo umieszczono zakonników kapucynów, franciszkanów i pijarów, a później przekształcono go w dom charytatywny dla księży emerytów.

Męskie zakony przebywały w klasztorze w Hronskim Beňadiku do sierpnia 1951 roku. W listopadzie tego samego roku skupiono tu zakonnice, które były tu internowane aż do 1989 roku.

Historia na zakończenie

Jak bułgarski car niechcący przyczynił się do skonstruowania pierwszego samochodu na Słowacji, tzw. Drndički?

Pewnego dnia car Ferdynand wyruszył w długą drogę do domu. Ruszał ze swojej ulubionej rezydencji w Sv. Antonie. Podróż mijała mu znakomicie, aż nagle między Psiarami, częścią Hronskiego Beňadika, a Kozárovcami samochód przestał go słuchać. Szybko się zatrzymał, wysiadł i bezradnie krążył wokół auta. Nagle obok niego przemknął miejscowy ślusarz Michal Majer, który natychmiast wyczuł okazję. Zaproponował, że naprawi samochód cara.

Niedowierzający car Ferdynand tylko kręcił głową, ale nie miał innego wyjścia, więc się zgodził. Po kilku minutach dźwięk silnika znów zabrzmiał, a samochód był gotowy do drogi. Ferdinand Cobourg chciał odpowiednio odwdzięczyć się swojemu wybawcy. Majer poprosił cara o dokumentację samochodu, koła i kierownicę. Car dziwił się, że młody ślusarz prosi tylko o tyle, ale nie wahał się i wszystko mu dostarczył. Michal dostał wszystko, czego potrzebował, i mógł zabrać się do pracy.

Dzięki wytrwałej pracy udało mu się zbudować unikalną maszynę. Pierwszy słowacki samochód, inaczej zwany Drndičką. Na to miano zasłużył z powodu dźwięku, jaki wydawał, gdy Michal pędził nim po ówczesnych wyboistych drogach.

Jak dotrzesz na miejsce?